ProMedico Pismo Śląskiej Izby Lekarskiej w Katowicach grudzień 2025 nr 325

8 Pro Medico grudzień 2025 Zachowanie sprawcy może być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 190 a kodeksu karnego, który dotyczy uporczywego nękania innej osoby, wzbudzającego w niej uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia. Kryminalizowane jest tu również istotne naruszenie prywatności. Molestowanie seksualne w szpitalu AN: Molestowanie ma różne oblicza. Może przejawiać się w różnych sferach życia człowieka, nie tylko w związku z sek- sualnością. Jednak jak pokazują bada- nia CBOS-u („Molestowanie seksualne” z 2018 r.), co czwarta osoba zatrudniona lub ucząca się, była w swoimmiejscu pracy lub nauki świadkiem molestowania sek- sualnego, a 77% kobiet i 67% mężczyzn uważa molestowanie seksualne w miejscu pracy za realny problem (z badań serwi- su interviewme.pl „Molestowanie sek- sualne w pracy w Polsce. Badanie 2021”). Doświadczenie molestowania może pro- wadzić m.in. do zaburzeń nastroju, stanów lękowych, obniżenia samooceny, wiary w bezpieczny świat, co w konsekwencji może skutkować próbami samobójczy- mi czy nawet samobójstwami. Jak zatem na gruncie polskiego prawa chroni się pra- cownika, w tym pracownika medycznego, przed tak rozpowszechnionym i krzywdzą- cym zjawiskiem? TDN: Problem molestowania seksualnego w szpitalu czy innympodmiocie leczniczym usytuowany jest na styku kilku dziedzin prawa, a mianowicie prawa pracy, prawa cywilnego i prawa karnego. Stosunkowo obszerne i szczegółowe regulacjew tej mie- rze zawiera prawo pracy, na gruncie prawa cywilnego i karnego. Służą temu konstruk- cje o charakterze bardziej ogólnym. Powsta- je wobec tego pytanie, którą z tych dróg ma wybrać ofiara takiego czynu. AN: Dla pracownika naturalną drogą wyda- je się sięgnięcie do ochrony gwarantowa- nej przez kodeks pracy, gdzie zresztą w art. 183a § 6 znajdujemy definicję molestowa- nia seksualnego. Aby dane zachowanie zostało zakwalifikowane jako molestowa- nie seksualne musi być niepożądane, mieć charakter seksualny lub odnosić się do płci pracownika oraz jego celem lub skutkiem ma być naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upoka- rzającej albo uwłaczającej atmosfery. TDN: Na zachowanie, o którym rozmawia- my mogą się składać zachowania fizyczne, werbalne lub pozawerbalne. Sąd Najwyż- szy w charakterze przykładów werbalnych wskazał komentarze czy uwagi odnoszące się do sfery seksualnej. Natomiast jako przy- kłady zachowań o charakterze pozawerbal- nym, niezwiązane z kontaktem fizycznym z ciałem osoby molestowanej, wymie- nił między innymi pokazywanie obrazów o podtekście seksualnym, eksponowa- nie przedmiotów o tematyce seksualnej, a nawet sugestywne spojrzenia. AN: Lekarz nie zawsze jednak związany jest z podmiotem leczniczymstosunkiempracy. Często zawieramy umowy cywilno-prawne w ramach prowadzonej działalności gospo- darczej. Czy w tych sytuacjach istnieją inne drogi dochodzenia swoich praw niż sąd pracy? TDN: Oczywiście. Istnieje możliwość powia- domienia organów ścigania o możliwo- ści popełnienia przestępstwa. Większość zarzutów, które mogą być stawiane spraw- com przestępstw seksualnych, odpowiada istocie przestępstw ściganych na wniosek pokrzywdzonego, co oznacza, że ustawo- dawca uzależnia podjęcie postępowania Rozmowa lekarzadr n.med. Agnieszki Nowakzprawnikiemprof. dr hab. n. prawnych Teresą Dukiet-Nagórską. Prof. dr hab. n. prawnych Teresa Dukiet-Nagórska Dr n. med. Agnieszka Nowak